Post Office Monthly Income Scheme :आजच्या काळात जिथे शेअर बाजार आणि खाजगी गुंतवणुकीत चढ-उतार पाहायला मिळतात, तिथे प्रत्येक सामान्य गुंतवणूकदाराला ‘सुरक्षित गुंतवणूक आणि हमखास परतावा’ हवा असतो. जर तुम्हीही अशाच एका योजनेच्या शोधात असाल, तर भारतीय पोस्टाची ‘मंथली इन्कम स्कीम’ (POMIS) तुमच्यासाठी वरदान ठरू शकते.
जानेवारी २०२६ च्या नवीन अपडेट्सनुसार, या योजनेचे नियम आणि व्याजदर गुंतवणूकदारांसाठी अधिक फायदेशीर झाले आहेत. चला तर मग जाणून घेऊया, या योजनेद्वारे तुम्ही तुमचे भविष्य कसे सुरक्षित करू शकता.
पोस्ट ऑफिस मंथली इन्कम स्कीम (POMIS) म्हणजे काय?
ही केंद्र सरकारद्वारे चालवली जाणारी एक अल्पबचत योजना आहे. यात तुम्हाला एकदाच ठराविक रक्कम गुंतवावी लागते (Lumpsum Investment) आणि त्या बदल्यात सरकार तुम्हाला दर महिन्याला ठराविक व्याज देते. हे व्याज म्हणजे तुमच्यासाठी एक ‘दुसरी पेन्शन’ असू शकते.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
- शून्य जोखीम: सरकारी योजना असल्याने तुमचे पैसे १००% सुरक्षित आहेत.
- निश्चित मासिक उत्पन्न: बाजारातील चढ-उतारांचा तुमच्या व्याजावर कोणताही परिणाम होत नाही.
- लवचिकता: तुम्ही वैयक्तिक (Single) किंवा संयुक्त (Joint) खाते उघडू शकता.
- कालावधी: या योजनेची मुदत ५ वर्षे आहे.
२०२६ मधील नवीन व्याजदर आणि गुंतवणुकीच्या मर्यादा
२०२६ च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, पोस्ट ऑफिस या योजनेवर ७.४% वार्षिक व्याज देत आहे. हे व्याजदर अनेक मोठ्या बँकांच्या मुदत ठेवींपेक्षा (FD) सरस आहेत.
| खाते प्रकार | कमाल गुंतवणूक मर्यादा |
| वैयक्तिक खाते (Single) | ₹ ९,००,००० |
| संयुक्त खाते (Joint) | ₹ १५,००,००० |
गणना: तुम्हाला दरमहा किती पैसे मिळतील?
गुंतवणूक करण्यापूर्वी आपल्याला किती परतावा मिळेल हे समजून घेणे आवश्यक आहे. खालील गणितावरून तुम्हाला कल्पना येईल:
१. वैयक्तिक खात्यावर (₹९ लाखांची गुंतवणूक):
जर तुम्ही ९ लाख रुपये गुंतवले, तर ७.४% दराने वर्षाला ₹६६,६०० व्याज मिळते. म्हणजेच तुम्हाला दरमहा ₹५,५५० मिळतील.
२. संयुक्त खात्यावर (₹१५ लाखांची गुंतवणूक):
पती-पत्नीने मिळून १५ लाख रुपये गुंतवल्यास, वार्षिक व्याज ₹१,११,००० होते. म्हणजेच दरमहा तुमच्या खात्यात ₹९,२५० जमा होतील.
स्मार्ट टिप: जर तुम्हाला या व्याजाची तातडीने गरज नसेल, तर तुम्ही हे पैसे पोस्टाच्या RD (Recurring Deposit) मध्ये वळवून त्यावर अतिरिक्त व्याज मिळवू शकता!
ही योजना कोणासाठी सर्वोत्तम आहे?
- निवृत्त व्यक्ती: ज्यांना पेन्शन मिळत नाही किंवा निवृत्तीनंतरचे पैसे सुरक्षित ठेवायचे आहेत.
- गृहिणी: घरखर्चातून वाचवलेली पुंजी सुरक्षित वाढवण्यासाठी.
- विद्यार्थी: १० वर्षांवरील मुलांच्या नावाने खाते उघडून त्यांच्या शिक्षणाचा मासिक खर्च भागवता येतो.
- नोकरीपेशा: ज्यांना जोखीममुक्त गुंतवणूक करून उत्पन्नाचा अतिरिक्त स्रोत निर्माण करायचा आहे.
महत्त्वाचे नियम आणि अटी
- मुदतपूर्व पैसे काढणे (Premature Closure): १ वर्षापूर्वी पैसे काढता येत नाहीत. १ ते ३ वर्षात काढल्यास मुदलातून २% कपात होते, तर ३ वर्षांनंतर १% कपात केली जाते.
- कर (Tax): मिळणारे व्याज करपात्र असते, परंतु यावर TDS कापला जात नाही.
- हस्तांतरण: तुम्ही तुमचे खाते एका पोस्ट ऑफिसमधून दुसऱ्या पोस्ट ऑफिसमध्ये सहज ट्रान्सफर करू शकता.
खाते कसे उघडायचे? (स्टेप-बाय-स्टेप)
१. जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन ‘POMIS’ अर्ज घ्या.
२. कागदपत्रे: आधार कार्ड, पॅन कार्ड आणि दोन पासपोर्ट फोटो सोबत ठेवा.
३. एक ‘पोस्ट ऑफिस बचत खाते’ (Savings Account) असणे अनिवार्य आहे.
४. चेक किंवा रोख रकमेद्वारे तुमची गुंतवणूक जमा करा.
५. प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर तुम्हाला तुमचे गुंतवणूक पासबुक मिळेल.
महागाईच्या काळात केवळ बचत करून चालणार नाही, तर योग्य ठिकाणी गुंतवणूक करणे गरजेचे आहे. ७.४% व्याजदर आणि सरकारी सुरक्षितता यामुळे Post Office Monthly Income Scheme ही २०२६ मधील गुंतवणुकीची एक सुवर्णसंधी आहे.
