Shetkari Karjmafi : राज्यातील कर्जबाजारी शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर येत आहे. ३० ऑक्टोबर २०२५ रोजी राज्य शासनाने स्थापन केलेल्या विशेष समितीच्या कामकाजाला आता वेग आला असून, कर्जमाफीची प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे. तुम्ही जर शेतकरी असाल, तर या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी तुम्हाला काही तांत्रिक बाबींची पूर्तता करणे अनिवार्य आहे.
या लेखात आपण कर्जमाफीसाठी पात्र कोण, माहिती कशी गोळा केली जात आहे आणि कोणत्या अटी पूर्ण कराव्या लागणार आहेत, याची सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
कर्जमाफीसाठी माहिती गोळा करण्याची प्रक्रिया कशी आहे?
सध्या राज्यातील पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, अहिल्यानगर आणि यवतमाळ यांसारख्या जिल्ह्यांमध्ये जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकांमार्फत (DCCB) शेतकऱ्यांचा डेटा जमा करण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे.
माहितीचा प्रवास असा असेल:
- विविध कार्यकारी सोसायटी: सुरुवातीला तुमच्या गावच्या सोसायटीत माहिती जमा होईल.
- जिल्हा बँक: सोसायटीकडून ही माहिती जिल्हा मध्यवर्ती बँकेकडे जाईल.
- सहकार विभाग: बँकांकडून ही माहिती राज्य शासनाच्या सहकार विभागाकडे वर्ग केली जाईल.
शेवटी, एप्रिल २०२६ च्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत पात्र शेतकऱ्यांची अंतिम यादी प्रसिद्ध होण्याची शक्यता आहे.
यावेळेस कर्जमाफीसाठी ‘तांत्रिक’ अटी कडक!
यापूर्वीच्या कर्जमाफी योजनांच्या तुलनेत यावेळी पारदर्शकता आणण्यासाठी सरकारने आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला आहे.
- AgriStack आणि MahaIT: ‘महायटी’द्वारे एक विशेष पोर्टल तयार केले जात आहे. यामध्ये शेतकऱ्यांचा डेटा ‘ॲग्री स्टॅक’ (AgriStack) शी जोडला जाईल.
- डेटा लिंकिंग: शेतकऱ्याचे उत्पन्न, जमिनीचे क्षेत्र, पूर्वी घेतलेला कर्जमाफीचा लाभ आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे ‘ई-पीक पाहणी’ मधील नोंदी यांची पडताळणी केली जाईल.
- प्राधान्य: ज्यांचे कर्ज गेल्या ३-४ वर्षांपासून थकीत आहे, त्यांना प्राधान्य मिळेल. मात्र, जे शेतकरी नियमित कर्ज परतफेड करतात, त्यांच्यासाठीही ‘प्रोत्साहनपर’ लाभ देण्याबाबत सरकार सकारात्मक आहे.
पात्रतेसाठी महत्त्वाच्या अटी आणि निकष
केवळ कर्ज थकले आहे म्हणून कर्जमाफी मिळणार नाही, तर खालील निकष महत्त्वाचे ठरतील:
- आधार संलग्नता: तुमचे बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असणे अनिवार्य आहे.
- ई-पीक पाहणी: तुमच्या सातबारावर पिकाची नोंद (ई-पीक पाहणी) असणे आवश्यक आहे, अन्यथा जमिनीचा वापर आणि पीक कर्ज यांचा ताळमेळ बसणार नाही.
- फार्मर आयडी (Farmer ID): नवीन नियमांनुसार, प्रत्येक शेतकऱ्याकडे ‘फार्मर आयडी’ असणे गरजेचे आहे.
शेतकऱ्यांनी कोणती कागदपत्रे तयार ठेवावीत?
कर्जमाफीच्या लाभार्थ्यांच्या यादीत तुमचे नाव येण्यासाठी तुमच्या संबंधित सोसायटीकडे खालील कागदपत्रे तातडीने जमा करा किंवा अद्ययावत करा:
- आधार कार्ड (मोबाईल नंबर लिंक असलेले)
- बँक पासबुकची सत्यप्रत
- फार्मर आयडी (Farmer ID)
- मोबाईल नंबर
महत्त्वाची टीप: जर तुम्ही अद्याप ‘फार्मर आयडी’ बनवला नसेल किंवा ‘ई-पीक पाहणी’ केली नसेल, तर तातडीने आपल्या गावच्या कृषी सहाय्यकाची भेट घेऊन ही प्रक्रिया पूर्ण करून घ्या.
राज्य सरकार एप्रिल २०२६ पर्यंत या प्रक्रियेचा निकाल लावण्याच्या तयारीत आहे. माहिती गोळा करण्याचे काम गेल्या तीन महिन्यांपासून सुरू असून आता ते शेवटच्या टप्प्यात आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी गाफील न राहता आपल्या सोसायटीशी संपर्क साधून आपला डेटा बरोबर असल्याची खात्री करावी.
