Voter ID Card Download : आपल्या सर्वांना माहित आहे की, आजचे युग हे डिजिटल युग आहे. बँकिंगपासून ते रेशनिंगपर्यंत सर्व गोष्टी आता एका क्लिकवर मोबाईलमध्ये उपलब्ध झाल्या आहेत. मग आपले मतदान ओळखपत्र (Voter ID Card) तरी मागे का राहावे?
एखादा काळ असा होता की, मतदान कार्ड हरवले किंवा खराब झाले तर नवीन कार्ड मिळवणे म्हणजे मोठी डोकेदुखी असायची. तलाठी कार्यालय, तहसील किंवा BLO च्या घरी चकरा माराव्या लागायच्या. अर्ज करा, महिनोन्महिने वाट पहा आणि मग कधीतरी पोस्टाने कार्ड यायचे. पण आता भारताच्या निवडणूक आयोगाने (Election Commission of India – ECI) ही प्रक्रिया इतकी सोपी केली आहे की, तुम्ही घरात बसून, चहाचा घोट घेत असताना तुमचे e-EPIC (डिजिटल मतदान कार्ड) अवघ्या काही मिनिटांत डाउनलोड करू शकता.
तुम्ही नवीन मतदार असाल किंवा जुने, तुमचे कार्ड हरवले असेल किंवा तुम्हाला डिजिटल प्रत हवी असेल, तर हा लेख तुमच्यासाठीच आहे. आज आपण Voter ID Card Download करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया, त्यासाठी लागणारी कागदपत्रे आणि काही खास ट्रिक्स सविस्तरपणे पाहणार आहोत.
e-EPIC म्हणजे नक्की काय? (What is e-EPIC?)
सर्वात आधी समजून घेऊया की आपण जे डाउनलोड करणार आहोत ते नक्की काय आहे.
e-EPIC म्हणजे Electronic Electoral Photo Identity Card. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, ही तुमच्या मूळ मतदान ओळखपत्राची डिजिटल आवृत्ती (PDF Format) आहे.
- हे कार्ड तुम्ही मोबाईल किंवा लॅपटॉपवर साठवून ठेवू शकता.
- याला प्रिंट करून लॅमिनेशन केले तरी ते मूळ कार्डाइतकेच वैध मानले जाते.
- यामध्ये एक QR Code असतो, ज्यामध्ये तुमची माहिती सुरक्षित असते.
- डिजिलॉकर (DigiLocker) मध्येही हे अपलोड करता येते.
मतदान कार्ड डाउनलोड करण्यासाठी काय आवश्यक आहे? (Prerequisites)
तुम्ही डाउनलोड प्रक्रियेला सुरुवात करण्यापूर्वी खालील गोष्टी तुमच्याकडे तयार आहेत का, याची खात्री करा:
- EPIC नंबर (मतदान ओळखपत्र क्रमांक): हा तुमच्या जुन्या कार्डवर असतो (उदा. ZYX1234567).
- फॉर्म रेफरन्स नंबर (Form Reference Number): जर तुम्ही नुकताच नवीन कार्डसाठी अर्ज केला असेल आणि तुम्हाला अजून EPIC नंबर मिळाला नसेल, तर अर्जाचा रेफरन्स नंबर चालेल.
- रजिस्टर्ड मोबाईल नंबर (Unique Mobile Number): ही सर्वात महत्त्वाची अट आहे. तुमचा मोबाईल नंबर निवडणूक आयोगाच्या रेकॉर्डला लिंक असणे आवश्यक आहे आणि तो युनिक (एकाच व्यक्तीसाठी वापरलेला) असावा.
- चांगले इंटरनेट कनेक्शन: जेणेकरून वेबसाइट लोड होण्यास अडचण येणार नाही.
ECI च्या अधिकृत वेबसाइटवरून डाउनलोड कसे करावे? (Step-by-Step Guide)
बहुतेक लोक संगणक किंवा मोबाईल ब्राउझरचा वापर करतात. त्यासाठी ही सर्वात सोपी पद्धत आहे.
स्टेप १: अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या
सगळ्यात आधी तुमच्या मोबाईल किंवा लॅपटॉपवर Google Chrome किंवा कोणताही ब्राउझर उघडा. तिथे voters.eci.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर जा. हे निवडणूक आयोगाचे नवीन आणि अपडेटेड पोर्टल आहे (जुने NVSP पोर्टल आता यावर रिडायरेक्ट होते).
स्टेप २: साइन अप (Sign Up) किंवा लॉग इन (Log In) करा
- महत्त्वाचे: आता थेट डाउनलोड करता येत नाही, तुम्हाला पोर्टलवर अकाउंट असावे लागते.
- जर तुमचे अकाउंट नसेल, तर उजव्या कोपऱ्यात असलेल्या ‘Sign Up’ बटनावर क्लिक करा. तुमचा मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी टाकून पासवर्ड तयार करा.
- जर अकाउंट असेल, तर ‘Login’ वर क्लिक करा. तुमचा मोबाईल नंबर, पासवर्ड आणि Captcha कोड टाकून डॅशबोर्डवर प्रवेश करा.
स्टेप ३: E-EPIC Download पर्याय निवडा
लॉग इन केल्यानंतर तुम्हाला स्क्रीनवर हिरव्या रंगात ‘E-EPIC Download’ असा मोठा टॅब दिसेल. त्यावर क्लिक करा.
स्टेप ४: माहिती भरा
आता तुमच्यासमोर दोन पर्याय येतील:
- I have EPIC No. (जर तुमच्याकडे जुना नंबर असेल तर).
- I have Form Reference No. (जर तुम्ही नवीन अर्ज केला असेल तर).
योग्य पर्याय निवडा. तुमचा १० अंकी EPIC नंबर टाका आणि खालील ड्रॉपडाऊन मेनूमधून तुमचे राज्य (State) निवडा (उदा. Maharashtra). यानंतर ‘Search’ बटनावर क्लिक करा.
स्टेप ५: माहिती तपासा आणि OTP मिळवा
सर्च केल्यावर खाली तुमची माहिती (नाव, वडिलांचे नाव, मोबाईल नंबरचे शेवटचे ४ आकडे) दिसेल. हे तुमचेच नाव आहे ना, याची खात्री करा.
तळाशी ‘Send OTP’ असे बटण असेल, त्यावर क्लिक करा. तुमच्या लिंक असलेल्या मोबाईलवर एक OTP येईल. तो दिलेल्या रकान्यात भरा आणि ‘Verify’ करा.
स्टेप ६: डाउनलोड आणि सेव्ह
OTP व्हेरीफाय होताच ‘Download e-EPIC’ हे बटण सक्रिय होईल. त्यावर क्लिक करा.
अभिनंदन! तुमचे डिजिटल मतदान कार्ड (PDF स्वरूपात) तुमच्या डिव्हाइसमध्ये डाउनलोड झाले आहे.
टीप: ही PDF फाइल पासवर्ड प्रोटेक्टेड नसते, ती थेट ओपन होते. ती सुरक्षित ठिकाणी (Google Drive) सेव्ह करून ठेवा.
Voter Helpline App वरून डाउनलोड कसे करावे?
जर तुम्हाला वेबसाइटचा त्रास नको असेल, तर निवडणूक आयोगाचे अधिकृत ॲप वापरणे हा उत्तम पर्याय आहे.
- ॲप इन्स्टॉल करा: Google Play Store किंवा Apple App Store वर जा आणि ‘Voter Helpline’ हे ॲप सर्च करून इन्स्टॉल करा.
- लॉग इन करा: ॲप उघडा. इथेही तुम्हाला एकदा नोंदणी (Registration) करून लॉग इन करावे लागेल.
- e-EPIC पर्याय: होम स्क्रीनवर डाव्या बाजूला खाली ‘Download e-EPIC’ आयकॉन दिसेल, त्यावर टॅप करा.
- तपशील भरा: वर सांगितल्याप्रमाणे तुमचा EPIC नंबर किंवा Reference नंबर टाका.
- OTP प्रक्रिया: रजिस्टर मोबाईलवर आलेला OTP टाकून कन्फर्म करा.
- डाउनलोड: तुमचे कार्ड स्क्रीनवर दिसेल. उजव्या कोपऱ्यात असलेल्या डाउनलोड चिन्हावर क्लिक करून ते गॅलरीत सेव्ह करा.
तुमचा मोबाईल नंबर लिंक नसेल तर काय करावे? (How to Link Mobile Number?)
अनेकदा असे होते की, तुम्ही Search करता पण एरर येतो – “Your Mobile Number is not registered in Roll”. अशा वेळी घाबरून जाऊ नका. तुम्हाला फॉर्म ८ (Form 8) भरावा लागेल.
मोबाईल लिंक करण्याची प्रोसेस:
- voters.eci.gov.in वर लॉग इन करा.
- डॅशबोर्डवर ‘Forms’ विभागात जा आणि ‘Form 8’ (Shifting of residence/Correction of entries) निवडा.
- ‘Self’ (स्वतःसाठी) हा पर्याय निवडा आणि तुमचा EPIC नंबर टाका.
- चार पर्यायांपैकी ‘Correction of entries in existing electoral roll’ हा दुसरा पर्याय निवडा.
- खाली स्क्रोल करा आणि ‘Mobile Number’ या चेकबॉक्सवर टिक करा.
- तुमचा चालू मोबाईल नंबर टाका, Send OTP करा आणि व्हेरिफाय करा.
- फॉर्म सबमिट करा.साधारणतः ७ ते १५ दिवसांत तुमचा नंबर अपडेट होतो आणि त्यानंतर तुम्ही वर दिलेल्या पद्धतीनुसार कार्ड डाउनलोड करू शकता.
EPIC नंबर (मतदार क्रमांक) माहित नसेल तर?
जर तुमचे जुने कार्ड हरवले आहे आणि नंबरही पाठ नाही, तरीही काळजी नको. तुम्ही तुमच्या नावावरून नंबर शोधू शकता:
- वेबसाइटवर ‘Search in Electoral Roll’ हा पर्याय निवडा.
- तिथे ‘Search by Details’ टॅबवर क्लिक करा.
- तुमचे पूर्ण नाव, वडिलांचे/पतीचे नाव, जन्मतारीख आणि विधानसभा मतदारसंघ ही माहिती अचूक भरा.
- कॅप्चा टाकून सर्च करा.
- खाली यादीत तुमचे नाव आणि त्यासमोर तुमचा EPIC नंबर दिसेल. तो नंबर लिहून घ्या आणि मग कार्ड डाउनलोड करा.
डिजिटल वोटर आयडी (e-EPIC) चे फायदे
काही लोकांना प्रश्न पडतो की, “माझ्याकडे जुने कार्ड आहेच, मग हे डिजिटल कशाला?” त्याचे फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
- कायमस्वरूपी बॅकअप: जुने कार्ड फाटले, हरवले किंवा भिजले तरी हे डिजिटल कार्ड तुमच्या फोनमध्ये किंवा ईमेलवर सुरक्षित राहते.
- त्वरित उपलब्धता: तुम्हाला तातडीने ओळखीच्या पुराव्याची (ID Proof) गरज असल्यास हे कार्ड त्वरित वापरता येते.
- पूर्णपणे वैध: हे कार्ड मतदान केंद्रावर (Polling Booth) ओळखीचा पुरावा म्हणून स्वीकारले जाते. तसेच विमानतळ, रेल्वे किंवा इतर सरकारी कामांसाठीही ते चालते.
- सुधारणा करणे सोपे: जर तुम्ही पत्ता बदलला, तर नवीन कार्ड पोस्टाने येण्याची वाट पाहण्यापेक्षा सुधारित e-EPIC लगेच डाउनलोड करता येते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. मी माझ्या कुटुंबातील सदस्यांचे कार्ड माझ्या मोबाईलवरून डाउनलोड करू शकतो का?
उत्तर: होय, करू शकता. पण अट ही आहे की, त्या सदस्याच्या वोटर आयडीला तुमचा किंवा कोणताही युनिक (स्वतंत्र) मोबाईल नंबर लिंक असणे गरजेचे आहे. एकाच नंबरवर अनेक लोकांचे कार्ड लिंक असेल तर डाउनलोड करण्यात अडचणी येऊ शकतात.
२. डिजिटल वोटर कार्ड प्रिंट करताना रंगीतच असावे का?
उत्तर: तसे बंधनकारक नाही, पण ओळख स्पष्ट दिसावी म्हणून रंगीत (Color) प्रिंट काढणे आणि लॅमिनेट करणे केव्हाही चांगले.
३. माझे जुने कार्ड खूप जुने आहे (ब्लॅक अँड व्हाईट), मी हे डाउनलोड करू शकतो का?
उत्तर: होय, पण त्यासाठी तुम्हाला आधी फॉर्म ८ भरून तुमचा मोबाईल नंबर आणि नवीन फोटो अपडेट करावा लागेल (KYC Update). एकदा डेटा अपडेट झाला की तुम्ही नवीन रंगीत कार्ड डाउनलोड करू शकता.
४. डाउनलोड करण्यासाठी काही शुल्क (Fees) लागते का?
उत्तर: नाही. ही सेवा निवडणूक आयोगामार्फत संपूर्णपणे मोफत आहे.
निष्कर्ष
मित्रांनो, तंत्रज्ञानाने आपले आयुष्य खूप सुखकर केले आहे. Voter ID Card Download करण्याची ही सुविधा म्हणजे त्यातीलच एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. जर तुम्ही अजूनही तुमचे डिजिटल कार्ड डाउनलोड केले नसेल, तर आजच वर दिलेल्या स्टेप्स फॉलो करा आणि आपली डिजिटल कॉपी सुरक्षित ठेवा.
लक्षात ठेवा, मतदान हा आपला हक्क आहे आणि आपले ओळखपत्र हे आपले शस्त्र आहे. ते अद्ययावत असणे अत्यंत गरजेचे आहे. ही माहिती तुम्हाला उपयुक्त वाटली असेल, तर तुमच्या व्हॉट्सॲप ग्रुपवर आणि नातेवाईकांना नक्की शेअर करा, जेणेकरून कोणालाही सरकारी कचेऱ्यांचे उंबरठे झिजवावे लागणार नाहीत.
काही अडचण आल्यास खाली कमेंट करून नक्की विचारा, आम्ही तुमच्या मदतीसाठी सदैव तत्पर आहोत.
Voter ID Card Download
